Page 26 - Demo

Jezu Krishti n%u00eb nj%u00eb afresk t%u00eb shek. IV e.s.6Fjalorkozmopolitiz%u00ebm - (greq. kosmopolites - qytetar i bot%u00ebs) i referohet t%u00eb qenit \bot%u00ebs\nj%u00eb vendi.Analizoni p%u00ebrmes mendimit kritik%u2022 Ku q%u00ebndron r%u00ebnd%u00ebsia e t%u00eb Drejt%u00ebs Romake? Cili %u00ebsht%u00eb ndikimi i saj n%u00eb legjislacionin e sot%u00ebm evropian?Vler%u00ebsoni njohurit%u00eb tuaja%u2022 Cilat ishin disa nga karakteristikat themelore t%u00eb kultur%u00ebs dhe t%u00eb artit n%u00eb Greqin%u00eb Antike?%u2022 Cilat ishin disa nga figurat m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha t%u00eb filozofis%u00eb, let%u00ebrsis%u00eb dhe shkencave n%u00eb Greqi?%u2022 Cilat ishin disa nga karakteristikat themelore t%u00eb kultur%u00ebs dhe t%u00eb artit n%u00eb Rom%u00ebn e Lasht%u00eb?%u2022 Cilat ishin disa nga figurat m%u00eb t%u00eb m%u00ebdha t%u00eb filozofis%u00eb, let%u00ebrsis%u00eb dhe shkencave n%u00eb Rom%u00eb?%u2022 Pse krishterimi u p%u00ebrqafua shpejt dhe u kthye n%u00eb nj%u00eb fe t%u00eb p%u00ebrbotshme?Hulumtoni dhe diskutoniLindja dhe p%u00ebrhapja e krishterimitFeja e krishter%u00eb lindi n%u00eb provinc%u00ebn romake t%u00eb Palestin%u00ebs n%u00eb koh%u00ebn e sundimit t%u00eb Augustit. Shoq%u00ebria skllavopronare kishte hyr%u00eb n%u00eb udh%u00ebkryqin e nj%u00eb krize t%u00eb gjithanshme. Shtresat e ndryshme t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb jetonin n%u00eb kushtet e nj%u00eb mjerimi t%u00eb madh dhe t%u00eb pak%u00ebnaq%u00ebsive t%u00eb vazhdueshme, sidomos n%u00eb provinca. Besimi i njer%u00ebzve te shteti dhe te per%u00ebndit%u00eb pagane thuajse po shuhej. Kjo klim%u00eb pasigurie dhe pabarazie shoq%u00ebrore e b%u00ebri m%u00eb t%u00ebrheq%u00ebs nj%u00eb mesazh shprese dhe barazie morale. N%u00eb k%u00ebt%u00eb koh%u00eb, n%u00eb fen%u00eb hebraike lajm%u00ebrohet ardhja e Mesis%u00eb (shp%u00ebtimtarit). Jezu Krishti, shp%u00ebtimtari, lindi n%u00eb provinc%u00ebn e Judes%u00eb, n%u00eb qytetin e Betlehemit. N%u00eb mosh%u00ebn tridhjet%u00ebvje%u00e7are, ai sh%u00ebtiti gjith%u00eb viset e Palestin%u00ebs, duke predikuar se ishte Mesia, i d%u00ebrguari dhe biri i per%u00ebndis%u00eb, i zbritur n%u00eb tok%u00eb p%u00ebr t%u00eb shp%u00ebtuar njer%u00ebzit. P%u00ebrhap%u00ebsit e mesazhit t%u00eb Jezu Krishtit u b%u00ebn%u00eb apostujt (nx%u00ebn%u00ebsit e Jezuit). Tipari origjinal i krishterimit %u00ebsht%u00eb kozmopolitizmi. Mesazhi i Krishtit nuk u drejtohej t%u00eb m%u00ebdhenjve dhe t%u00eb fuqishm%u00ebve t%u00eb tok%u00ebs, por t%u00eb thjesht%u00ebve dhe t%u00eb varf%u00ebrve. Ai e p%u00ebrmbyste hierarkin%u00eb sociale dhe u kumtonte t%u00eb gjith%u00ebve se ishin nj%u00eblloj t%u00eb barabart%u00eb, pavar%u00ebsisht nga raca e nga gjendja shoq%u00ebrore. Kjo ide e barazis%u00eb morale shpjegon pse krishterimi u p%u00ebrhap shpejt mes shtresave t%u00eb ul%u00ebta dhe n%u00eb provinca.Fal%u00eb mesazheve q%u00eb jepte, krishterimi u p%u00ebrqafua fillimisht nga shtresat e varfra t%u00eb shoq%u00ebris%u00eb dhe m%u00eb pas, gradualisht, edhe nga shtresat e tjera, derisa u kthye n%u00eb nj%u00eb fe t%u00eb p%u00ebrbotshme.P%u00ebrhapja e krishterimit karakterizohet nga disa faktor%u00eb: %u2022 M%u00ebnyra e p%u00ebrhapjes, q%u00eb %u00ebsht%u00eb predikimi, jo dhuna. %u2022 Shtrirja e madhe e Perandoris%u00eb Romake b%u00ebri q%u00eb mesazhi i krishter%u00eb t%u00eb p%u00ebrhapej n%u00eb nj%u00eb zon%u00eb shum%u00eb t%u00eb madhe gjeografike.%u2022 Pak%u00ebnaq%u00ebsia ndaj qeverisjes s%u00eb keqe, niveli i ul%u00ebt ekonomik, b%u00ebn%u00eb q%u00eb kjo fe e shpres%u00ebs t%u00eb p%u00ebrqafohej shpejt.T%u00eb krishter%u00ebt u p%u00ebrndoq%u00ebn sepse predikimet e tyre binin ndesh me sistemin perandorak q%u00eb k%u00ebrkonte hyjnizimin e perandorit. P%u00ebrndjekjen e par%u00eb t%u00eb tyre e nisi Neroni, por p%u00ebrndjekjen m%u00eb t%u00eb madhe t%u00eb krishter%u00ebt do ta p%u00ebrjetonin n%u00eb koh%u00ebn e Dioklecianit. E megjithat%u00eb, krishterimi u p%u00ebrhap aq shum%u00eb, saq%u00eb n%u00eb vitin 313, perandori Kostandin e shpalli t%u00eb lir%u00eb besimin e krishter%u00eb, n%u00ebp%u00ebrmjet %u201cDekretit t%u00eb Milanos%u201d. Nd%u00ebrsa perandori Teodos, n%u00eb vitin 380 e shpalli krishterimin fe zyrtare. N%u00eb shekullin V, shumica e popullsis%u00eb n%u00eb perandori u b%u00eb e krishter%u00eb, duke e kthyer krishterimin n%u00eb nj%u00eb nga fet%u00eb monoteiste m%u00eb t%u00eb p%u00ebrhapura n%u00eb bot%u00eb.24